Ondergang Euro onvermijdelijk
Een Griekse tragedie
De tragedie is een kunstvorm van Griekse herkomst en vertelt het verhaal van een held van hoge afkomst die door hoogmoed ten val komt. Een betere omschrijving van het Eurozone-drama is moeilijk denkbaar. De held in dit verhaal, de Eurozone, verzint steeds weer nieuwe ingrepen om de onvermijdelijke ondergang te voorkomen.
Het bewijs voor onafwendbare ondergang vinden we in de tabel die de koersen van diverse munten (pdf) ten opzichte van de dollar toont. Als we de periode 1948-1998 beschouwen, vinden we in deze tabel de volgende verschillen tussen de vermelde munten: Van deze landen stijgt de munt in waarde ten opzichte van de dollar: Duitsland, Zwitserland, België, Oostenrijk, Denemarken, Noorwegen. Ook als we de periode van wederopbouw buiten de beschouwing laten, blijft de conclusie hetzelfde.
Van deze landen daalt de munt ten opzichte van de dollar: Groot-Brittannië, Frankrijk, Italië, Finland, Spanje, Zweden, Portugal. Waarbij opgemerkt moet worden dat Groot-Brittannië, Finland en Zweden in de tweede helft van de periode stabiel bleven ten opzichte van de dollar.
Dit verschijnsel bestaat niet alleen ten opzichte van de dollar, maar ook ten opzichte van de Duitse Mark, zoals blijkt uit deze studie (pdf) over dezelfde periode (grafiek op p. 13).
Hieruit moeten we twee conclusies trekken. Ten eerste, dat de koers tussen twee munten altijd het gevolg is van de verhouding van de productiviteit van twee landen.
Als land A twee keer zo productief is als land B, zal het bijna altijd zo zijn dat de munt van land A twee keer zo veel waard is als die van land B. Als land A een sneller groeiritme heeft dan land B, zal de waarde van munt A geleidelijk toenemen ten opzichte van munt B. Die afname kan zich uiten in een geleidelijk veranderen van de koers dan wel in plotselinge devaluaties.
Ten tweede, dat productiviteit voornamelijk een gevolg is van de structuur van een economie en veel minder van overheidsinmenging, fiscale maatregelen of gedrag van individuen. Want de daling van bijvoorbeeld Spanje en Italië ten opzichte van Duitsland en de VS is een verschijnsel dat zich over de hele periode voordoet, ondanks alle maatregelen van de politiek om daar verandering in te brengen.
Als productiviteit een structurele eigenschap van een economie is, welke mogelijkheden zijn er dan om die te veranderen? Er zijn structurele oplossingen, zoals onderwijs, mechanisering van de landbouw en industrialisatie. Men kan proberen het aantal mensen binnen de structuur te veranderen met demografische oplossingen, zoals migratie. Tenslotte kan men het inkomen van deze mensen veranderen door middel van overheveling ofwel subsidie, een monetaire oplossing.
De structurele oplossing wordt al tientallen jaren ingezet, zonder dat het de mediterrane landen op het niveau van Noord-Europa gebracht heeft, hetgeen blijkt uit de verslechtering van de koers.
De tweede oplossing, de migratie, heeft maar zeer beperkte invloed.
De derde oplossing, werkt alleen op korte termijn, als de vorige twee tijdelijk het laten afweten. Want het overpompen van geld is eigenlijk het betalen van mensen zonder dat daar prestaties tegenover staan. En zoals we zagen, is het niet realistisch om te denken dat de mediterrane landen in de komende tien jaren iets tot stand gaan brengen dat hen in de afgelopen vijftig jaar niet is gelukt: een economie die net zo productief is als die in Noord-Europa.
Nu is het natuurlijk zo dat elke nationale munteenheid binnen het territorium waarbinnen ze gebruikt wordt ook verschillen in productiviteit ondervindt. De EU heeft dit uitgebreid onderzocht en de resultaten vinden we terug in de tabel van de rijkste en arme EU-regio’s. In Duitsland is Hamburg ruim twee keer zo rijk als Brandenburg. Toch zullen de prijzen in de supermarkten in beide gebieden ongeveer gelijk zijn, zodat de overige kosten van levensonderhoud (wonen, regionale belastingen) het verschil grotendeels zullen moeten oplossen. Binnen één land, zoals in het geval van Duitsland, zijn deze regulerende processen (de structurele en de demografische) goed uitvoerbaar doordat het hele territorium één wetgeving en één taal heeft.
Maar in de Euro-zone is migratie nauwelijks mogelijk door de enorme taalverschillen tussen de deelstaten.
De landbouw in mediterrane streken zal altijd minder productief zijn dan die in Noord-Europa vanwege de kwaliteit van de grond en het neerslagpatroon. De rivieren in de mediterrane streken zijn overwegend ongeschikt voor scheepvaart, zodat men is aangewezen op wegvervoer, dat veel duurder is.
De invoering van een eenheidsmunt kan in deze verschillen geen verandering in brengen. Ook maatregelen van de ECB of de invoering van Euro-obligaties verandert niets aan de verschillen in productiviteit tussen landen onderling. Dat soort maatregelen is alleen maar uitstel van executie. De Eurozone belet nu de landen met lage productiviteit om naast structurele en demografische maatregelen, ook een monetaire oplossing te treffen die langdurige invloed kan hebben: devaluatie van de nationale munt.
De Euro is reddeloos verloren.
Bron:
www.islamofobie.nl/index.php/blog/meer/ondergang_euro_onvermijdelijk/