ING en ABN Amro presenteren 100% fake-winstcijfers
Wie is de uitvinder van het begrip ‘onderliggende winst’?
Door Micha Kat
Vorige week presenteerde ABN Amro in het Q3-bericht 2010 een ‘onderliggende nettowinst’ over Q3 van 443 mio Euro. ING meldde over het jaarresultaat 2009 dat een underlying net profit of EUR 748 million werd geboekt. Mooie cijfers.
Zeker voor ABN Amro daar het hier immers gaat om het eerste ‘gecombineerde’ kwartaal (met Fortis) als staatsbank. De markt wachtte vol spanning op dit cijfer. Maar wacht eens even… ‘onderliggende winst’? Underlying profit? Wat is dit nu weer? Waarom niet de ‘gewone’ cijfers gepresenteerd?
Uitvinding
Het blijkt hier te gaan om een volstrekt willekeurig en door de onderneming zelf bepaald winstcijfer dat compleet los staat van de door de accountant geaccordeerde cijfers! Het begrip blijkt te zijn ‘uitgevonden’ (door wie is niet bekend) als reactie op IFRS en fair value-accounting om via een ‘omweg’ te kunnen ontsnappen aan allerlei –vaak enorme- afboekingen.
Het werkt als volgt: de ‘bovenliggende’ officiële cijfers zijn –volgens de ondernemingen- ‘vervuild’ door allerlei onvoorziene, ongewenste dan wel eenmalig optredende omstandigheden. Vlakken we al deze –uiteraard nadelige- omstandigheden uit, dan bereiken we het ‘onderliggende’ cijfer dat –volgens de ondernemingen- het ‘juiste’ dan wel ‘echte’ cijfer is. Dat deze ‘onderliggende’ cijfers door ABN Amro en ING als leading worden gepresenteerd naar de markt kan bedrog worden genoemd.
Verschil van 1,7 mrd
Zeker als we de kloof in acht nemen tussen ‘onderliggend’ en ‘bovenliggend’ cijfer: voor ING een verschil van 1,7 mrd (volgens de officiële cijfers werd in 2009 een verlies geleden van bijna 1 mrd) en voor ABN Amro 1,4 mrd (volgens de officiële cijfers leidde 2010 tot en met Q3 tot een verlies van 627 mio; ‘onderliggend’ werd echter een positief resultaat geboekt van 768 mio). Wat is hier in godesnaam aan de hand?
Stel je voor: Ajax verliest van 3-0. Vervolgens zegt de trainer op de persconferentie: als de scheidsrechter niet partijdig was geweest en we niet zes keer tegen de paal hadden geschoten, hadden we gewonnen. Daarom bepaal ik de uitslag op 4-3 winst. Heeft de complete waanzin de accountancy in de greep genomen?
Toevlucht
Is de paniek bij ING en ABN Amro zo groot dat toevlucht moet worden genomen tot dergelijke absurde kunstgrepen om positieve cijfers naar de markt te kunnen blijven communiceren? Waar zijn KPMG (ABN Amro) en Ernst & Young (ING) in hemelsnaam mee bezig dat ze dit laten gebeuren waarbij niet eens duidelijk is of zij wel een rol spelen in het ‘onderliggende’ verhaal?
Deloitte deed onderzoek
Deloitte Australie blijkt begin dit jaar onderzoek te hebben gedaan naar de opmars van het naast de –slechte- officiële en door de accountant afgetekende cijfers presenteren van juichende underlying winstcijfers.
Dit lezen we in een Deloitte-rapportage: The application of fair value accounting and recent economic volatility has led to a larger number of companies report underlying profit, to offer shareholders and analysts a clearer view on business performance by stripping out non-recurring adjustments from the statuary profit figure. This adjusted figure is increasingly being used as the key indicator for reviewing a company’s performance.
Deloitte A&A-partner Rod Smith said: Considering the economic climate we’re not surprised that more companies are providing the earnings that they believe more accurately reflect the company’s underlying financial performance. However, there is concern among audit committees about the type of adjustments that are made to the statuary profit figure and the lack of consistency and comparability between companies.
68%
Geinig, toch? Het complete werk van de externe accountant wordt gewoon overboord gezet en de onderneming past de cijfers naar eigen inzicht aan tot een presenteerbaar resultaat is bereikt!
Overigens ontdekte Deloitte dat inmiddels 68% van de Australische ASX-100 ondernemingen underlying resultaten als leading rapporteren.
Paniek in Nederland
De ‘rage’ lijkt derhalve te zijn ontstaan in Australie. Maar hoe alarmerend is het dat van de Nederlandse bedrijven juist de banken (ook SNS Reaal blijkt zich van deze trucage te bedienen) ‘onderliggende’ cijfers communiceren terwijl niemand in de markt en in de financiele pers zich afvraagt wat er aan de hand is?
Heel alarmerend. Zo blijkt de Q3-rapportage van ABN Amro voor een bezorgde Nederlander aanleiding via de site vraagde2ekamer.nl de volgende vraag te stellen aan de kamerleden Blanksma (CDA) en Huizing (VVD):
Zowel ABN Amro als ING geven aan dat ze een ‘onderliggende winst’ hebben geboekt, maar dat ze uiteindelijk een verlies hebben geleden. Wat willen ze precies aangeven met de term ‘onderliggende winst’? Kunt u me aangeven wat de betekenis is van deze nieuwe kijk op de kosten en baten-verantwoording door de banken?
Problemen
Rabobank maakt geen gebruik van dit ‘onderliggende wapen’. Verder werden er ook internationaal (vooralsnog) geen andere ‘systeembanken’ gevonden die de cijfers op deze wijze naar eigen inzicht aanpassen alvorens ze naar buiten te brengen. De indruk ontstaat dat ABN Amro en ING in enorme problemen zitten.
Deloitte nogmaals in de Australische rapportage: Audit committe chairs expressed concern about the growing prevalence of reporting underlying profit and the fact that the figure was often un-audited and not required to undergo the same scrunity as the statutory accounts.
Het einde van de accountancy
Met het terzijde schuiven van de statutory accounts ten faveure van naar eigen inzicht bij elkaar gefantaseerde ‘onderliggende cijfers’ heeft de accountancy zijn laatste station bereikt.
Met name de rapportage van ABN Amro is onthutsend: de complete reorganisatie- en integratiekosten alsmede het enorme verlies op de verkoop van HBU zijn ‘weggetoverd’ uit het resultaat en andere resultaten zoals het terugkopen van eigen obligaties met verlies voor de bondholders worden bij de winst geteld.
Ook haalde KPMG de helft terug uit de reserverings-pot voor distressed loans, een half miljard, om de winst een extra boost te geven. Onderliggende winst is voor onderliggende ondernemingen. Ondernemingen die spoedig onder de groene zoden zullen liggen.
http://www.accountingweb.nl/cgi-bin/item.cgi?id=202131&d=101&dateformat=%o-%B
